చార్మినార్: తెలంగాణ గ్లోబల్ ఐకాన్ – పూర్తి వివరణ

మెయిన్ టేక్ అవే:
హైదరాబాద్ నగరానికి చిహ్నంగా నమోదైన చార్మినార్ 1591లో మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షాహా చేత నిర్మించబడింది. నాలుగు అద్భుతమైన మైనార్ల నిర్మాణ శైలి, ప్రాచీన చరిత్ర, సంస్కృతిక ప్రాధాన్యం—ఇవి చార్మినార్ని తెలంగాణకు చెందిన అత్యంత ప్రాముఖ్యత.

పరిచయం

చార్మినార్ (నాలుగు మినార్లు) హైదరాబాదు పాత బస్తీలో గల స్మారక చిహ్నం. 431 ఏళ్ల ఐక్యశకం చరిత్రతో, ఇది ఇస్లామీయ వాస్తుశిల్పంలో ఒకనై ప్రత్యక్ష ఉదాహరణ. చతురస్రాకార నిర్మాణంలో నాలుగు మైనార్లు, మధ్యలో ఉన్న మసీదు, చుట్టుపక్కల విస్తరించిన బజార్స్—అన్నీ కలిపి చార్మినార్ను గ్లోబల్ ఐకాన్గా తీర్చిదిద్దాయి 1.

చరిత్ర

• 1591లో, కుతుబ్ షాహీ వంశానికి చెందిన ఐదవ పాలకుడు మహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షాహా, గోల్కొండ రాజధానిని హైదరాబాద్గా మళ్లీ ఏర్పాటు చేసి, ప్లేగు మహమ్మారిని నివారించడాన్ని పురస్కరించుకొని చార్మినార్ని నిర్మించించాడు 21.

• నిర్మాణానికి సంబంధించిన ప్రధాన సిద్ధాంతం: వివిధ ప్రాణాంతక వ్యాధుల నుండి నగర ప్రజలను రక్షించడానికై దేవునికి నివాళిగా మసీదు నిర్మించడం.

• 1670లో గర్జన కారణంగా ఒక మైనార్ పతనం; తుది మరమ్మత్తుల కోసం రూ.60,000 ఖర్చుచేసి పునరుద్ధరించారు. 1824లో మరోసారి లక్ష రూపాయల వ్యయంతో పునఃప్లాస్టరింగ్ జరిగింది 1.

నిర్మాణ విశేషాలు

చార్మినార్ నిర్మాణ శైలి, నిర్మాణ పదార్థాలు, ఆకారాలు వింత

అంశం	వివరాలు
రూపకల్పన	చతురస్రాకార నిర్మాణం, ప్రతి ముఖంలో అర్థచక్రాకార అర్చీల కథకాలు
మైనార్లు ఎత్తు	56మీ (సుమారు184అడుగులు), రెండు అంతస్థులు, 149 మెట్లు సెద్ధవటం ద్వారా పై అంతస్తుకు చేరడం
నిర్మాణ పదార్థాలు	గ్రానైట్, సున్నపురాయి, మోర్టార్, పల్వేరైజ్డ్ పాలరాయ్ (బరువు సుమారు14,000 టన్నులు)
ముఖవైపులా గడియారాలు	1889లో అమర్చిన నాలుగు గడియారాలు (అసఫ్ జాహీ రాజుల పాలనలో)
లోపలి మసీదు	చార్మినార్ పైకప్పులో 20 మీటర్ల (66 అడుగులు) పొడవు చతురస్రాకార మసీదు, సందర్శకులకు మూలపాల వాహకం పునాదిపైనా
పరిసరాలు	ఎడమవైపున లాడ్ బజార్, మక్కా మసీదు; উত্তరంలో చార్ కమాన్లు (కమీన్లు)

సాంస్కృతిక ప్రాధాన్యం

• చార్మినార్ చుట్టుపక్కల బజార్లు, హస్తకళా ఉత్పత్తులు, మరొక వైపున జరిగిన ‘బతుకమ్మ’, ‘దసరా’ వంటి పండుగలు తదితర వేడుకలకు కేంద్రంగా మారాయి 3.

• ప్రతిష్టాత్మకంగా 2010లో యునెస్కో తాత్కాలిక జాబితాలో చేర్చబడ్డ చార్మినార్, గోల్కొండ కోట, ఖుతుబ్ షాహీ సమాధులతో కలిసి ప్రపంచ వారసత్వ స్థాయి విశిష్టతను పొందింది 1.

సందర్శన సూచనలు

• చార్మినార్ సందర్శనానికి ఉత్తమ సమయం ఉదయం 9:00 నుంచి సాయంత్రం 5:00 వరకు.

• పొదుపుగా చదివే చుట్టుపక్కల బజార్ల మోరల్ టూర్ చేస్తూ స్థానిక జవాహర, బంగారు, ఒడిస్కార కళా వస్తువులను ఆస్వాదించవచ్చు.

• హుండుడు తనిఖీ పునాది ప్రాజెక్ట్ ద్వారా చార్మినార్ చుట్టూ ఒక నిర్దిష్ట దూరంలో వాహనాలు నిషేధించడం వల్ల పాదచారులకు సురక్షితంగా వెళ్లగలరు 1.